poniedziałek, 22 lutego 2010

ROLA JULIANA FONTANY W DOROBKU CHOPINA






JULIAN (Jules) FONTANA (1810-1869)


Ignace Julian Fontana prowadził wszechstronną aktywność. Był uznanym pianistą, kompozytorem, pedagogiem, prawnikiem  z wykształcenia, dziennikarzem, pisarzem i biznesmenem. Urodził się w Krakowie, biegle posługiwał się językiem polskim, francuskim, hiszpańskim, angielskim, także niemieckim i włoskim. Ten swój potencjał wykorzystał w Europie i Ameryce, publikując własną muzykę, oraz grając i propagując kompozycje swojego bliskiego przyjaciela ze szkolnych lat Liceum i Konserwatorium  Warszawskiego - Fryderyka Chopina. Po jego śmierci  w 1849 roku, Fontana został wybrany przez rodzinę Chopina do pośmiertniej publikacji rękopisów Fryderyka, wcześniej niepublikowanych. Fontana pracował nad tym zadaniem, prawie dziesięć lat. Odmówił gratyfikacji pieniężnych za ten wysiłek, uznając tę pracę za "trud miłości". Jego starania doprowadziły do opublikowania "Oeuvres Posthumes pour le piano de Fred. Chopina, ops. 66-73"  w 1855 roku, oraz "Pieśni Chopina, op. 74" w 1859 r.


Nie ma pełnej biografii Juliana Fontany. Wiele szczegółów z jego życia są znane z wydawnictw, pism i wydarzeń związanych  z Chopinem. Niektóre szczegóły życia Fontany przedstawione poniżej mogą być nie całkiem dokładne, ale są wykorzystywane jako najlepsze dostępne informacje w studiach nad biografią Chopina. 


Najbardziej wszechstronne podsumowanie życia i twórczości Juliana Fontany podaje Jan Ekier w "Chopin Studies 7" (Warszawa 2000).  Ważnym materiałem źródłowym jest też publikacja   w języku hiszpańskim, napisana przez dr Cecilio Tieles i opublikowana w Revista Muzikologia, Vol.. XI - 1988, Madryt / Hiszpania.


Przodkowie Fontany wyemigrowali z Włoch i mieszkali w Polsce od wielu pokoleń. Wielu jego przodków to wybitni architekci, np. twórcy słynnego kościoła Świętego Krzyża w Warszawie , używanego do koronacji królewskich i ważnych wydarzeń, , zbudowany w latach 1600 .
Jan Fontana, ojciec Juliana Fontany zajmował stanowisko Kasjer-in-Chief Królestwa Polskiego. Po upadku Powstania przeciwko Rosji w 1830 własność rodziny została skonfiskowana, a sam Julian Fontana po czynnym udziale w Powstaniu dołączył do paryskiej emigracji polskiej, wśród której już przed powstaniem przebywał i zyskiwał uznanie jego przyjaciel - Fryderyk Chopin.


CHRONOLOGIA ŻYCIA FONTANY


1810 31 lipca;
Julian Fontana urodził się w Krakowie. Ojcem był Jan,  matką Julia z domu Petzold. Miał siostrę Leokadię.
1823
Julian Fontana i Fryderyk Chopin na rozpoczynają naukę w Liceum Warszawskim. Fontana otrzymał dyplom w 1828 roku. Następnie przystępuje na studia prawnicze.
1824 31 lipca;
Julian Fontana przyjmuje chrzest w kościele Jana Chrzciciela w Warszawie. Chrzestnymi byli Gerard Witowicki i Rosalia Razłowska.
1825 26 lipca (?);
Występ Fontany  w Liceum Warszawskim z Chopinem i Dominikiem Magnuszewskim
1827 27 lipca;
Chopin kończy naukę w Liceum Warszawskim. Przez trzy lata studiów był bliskim przyjacielem m.in. Juliana Fontany.
1828 grudzień;
Fontana gra Rondo C-dur Chopina na dwa fortepiany z Chopinem.
1829 Zima;
Julian Fontana uczęszcza na lekcje angielskiego (trzy wieczory w tygodniu) z Chopinem. Nauczycielem języka jest irlandzkiego pochodzenia "Makartnej".
1830 15 września;
Fontana otrzymuje dyplom prawa Uniwersytetu Warszawskiego.
1830 listopada;
Chopin wyjeżdża za granicę, do Niemiec, i ostatecznie zamieszkuje w Paryżu.
1830-1831
Fontana bierze udział w Powstaniu Listopadowym - przeciwko Rosji.
1831 10 września;
Subofficer Julian Fontana  (artylerii) zostaje awansowany na stopień podporucznika przez Generała Armii Królestwa Polskiego - Ramorino
1832-1833
Po upadku Powstania Listopadowego Fontanna przebywa w Paryżu, jest  przed wyjazdem do Londynu.
1833
Fontanna znajduje się na krótko w Hamburgu. Pisze "La Mazurka".
1833-1836
Fontanna przebywa w Londynie. Publikuje swoje układy Polskich Utworów Narodowych. Również podczas pobytu w Londynie pulikuje kilka utworów Chopina (op.1, op.3, op.5, op.10 i op.11), opublikowane są przez Wessel i Spółka, komentarze są "redagowane przez jego ucznia J. Fontanę" z dopiskiem "uczeń".
1835 Data nieznana
Według La Revue et Gazette Musicale de Paris ", 7 czerwca Fontana wykonuje koncert w Londynie (w zespole 12 rąk - sześć fortepianów - razem z m.in. Moschelesem, Cramerem, Schultzem, Sowińskim i Alkanem.
1837 Wiosna;
Julian Fontana wraca do Paryża i staje się głównym kopistą dzieł Chopina przeznaczonych do publikacji. Fontana przygotowuje około 50 egzemplarzy ops. 25 do 49 włącznie, które posłużyły jako podstawa do wydań: francuskiego, niemieckiego i angielskiego.
1840 Listopad - Grudzień;
Chopina publikuje Deux Polonezy op. 40 dedykowane "Mr Jules Fontana".
1841 19 kwietnia;
Fontana gra w Hotel de Paris. W programie znalazły się utwory Chopina.
1841 grudzień;
Publikacje Fontany Caprice op 1. W kolekcji znajdują się utwory Chopina, Hellera, Kalkenbrennera, Mendelsohna..
1842-1843
Fontana wysyła trzy listy z Paryża, do Madame de la Vicomtesse Verny w Warszawie, desperacko ubiegając się o pomoc finansową.
1843
Powstaje Portret Fontanny na medalionie, wykonawcą jest Władysław Oleszczyński z Paryża.
1843 17 marca;
Koncert charytatywny  Juliana Fontany w Paryżu. Wśród wykonawców obok Juliana Fontany jest tenor Stefan GROTKOWSKI i prawdopodobnie Chopin. GROTKOWSKI wykonuje utwory Chopina, a Fontana gra utwory do słów Witwickiego. Dwa niepublikowane utwory Fontany la Mazurka i Andantino zostały uwzględnione w programie.
1844 lipiec
Fontanna wyjeźdża na Kubę  i jest wymieniany w artykułach prasowych w Hawanie. Spotyka Camilę Tennant Dalcour (26) w 1844 roku, pochodzącą z Matanzas na Kubie. Pochodzi z bogatej francuskiej rodziny (Dalcour), która wyemigrowała z Haiti do Luizjany, a następnie na Kubę. W tym czasie Camila jest żoną biznesmena Anglika Stephen Cattley Tennant i mających czwórkę dzieci.
1844 8 lipca,
premierowy koncert Fontany w Hawanie, w salonie Philharmonic Society. Koncert obejmuje utwory Liszta, Chopina i Thalberga. Koncert wprowadza na Kubę muzykę Fryderyka Chopina.
1844 27 lipca,
drugi koncert Fontany w salonie Havana Society. Koncert obejmuje utwory: Chopina, Thalberg, Moscheles i oryginalne kompozycje Fontany na tematy narodowe.
1844
Fontanna nadal daje koncerty i rozpoczyna udzielanie lekcji gry na fortepianie. Wśród jego uczniów jest Nicolas Ruiz Espadero który staje się jednym z najbardziej znanych pianistów i kompozytorów Kuby.
1845 20 lipca;
Revue et Gazette Musicale de Paris publikuje przegląd Havanne La Fontana's, 10 op. "Monsieur Fontana ... z bardzo pochlebnymi recenzjami .
1845 
Lolita, Grande Valse Brillante, op. 11 wydane w Paryżu. Tytuł na cześć siostry Kamili Dalcour Tennant. Zbiór jest poświęcony innej siostrze Laure Dalcour.
1845 2 grudnia;
Fontana przybywa do Filadelfii, z Hawany, na pokładzie US Kora Louisa.
1845 8 grudnia,
 "New York Herald" pisze:  “Monsieur Fontana... is a talented man full of taste. His collection (Havanne), thanks to the selection of national melodies that it contains, as well as the skill the author manages to bring to the work- is very appealing”.
1846 3 styczeń;
Fontana debiutuje New York w the Apollo Rooms z Miss Korinsky i Phillipem Mayerem. Wykonał utwory Liszta, Thalberga. Fontana również wykonywanał własną kompozycję Lolita, op 11
1846 15 października;
Fontana wykonuje  Fantazję op. 49 Chopina w Apollo Rooms w Nowym Jorku
1846-1848
Fontana mieszka w Nowym Jorku i wykonuje koncerty ze skrzypkiem Camillo Svori - uczniem Paganiniego.
1847
Souvenirs de I'le de Cuba, op. 12 (wyd.w Paryżu). Kompozycja ta jest poświęcona "Camile et Leocadie", przyszłęj żonie Fontany i jej córce.
1848 sierpnia,
Fontana przebywa w Londynie z nieznanych powodów. Chopin wysyła do Fontany list ze Szkocji z 18 sierpnia,1848, w którym pisze , że "Gdybym czuł się lepiej, przejechał bym do Londynu".
1848 3 listopada,
Stephen Cattley Tennant, mąż przyszłej żony Fontany, jest śmiertelnie ranny w wypadku kolejowym w Anglii. Camila jest już z nim trzydzieści lat, z pięciorgiem dzieci.
1849
Rhapsodie la Polka, pour le piano, op.19 opublikowane przez Kerksieg & Breusing, New York
1849 17 października,
Fryderyk Chopin zmarł w Paryżu.
1850
Camila Dalcour wyjeżdża  z Hawany do Nowego Jorku, aby znaleźć Fontanę, który jest zaskoczony jej obecnością w swoim mieszkaniu.
1850 9 września;
Ignacy Julian Fontana i Camilla Dalcour Tennant biorą ślub  w Roman Catholic Cathedral w Nowym Yorku. i wkrótce wyjeżdżają do Paryża. Świadkami byli Sophie Bellchase i Juan de Osma.
1853 10 lipca;
UW Paryżu urodził się syn Fontany - Julian Camillo Adam. Adam Mickiewicz, poeta, bliski przyjaciel Fontany jest ojcem chrzestnym. Chrzest odbywa się 31 lipca w Eglise de St Jacque Montgeron, diecezji Versailles (metryka chrztu).
1853 15 października;
Justyna Chopin, matka Fryderyka wysyła pismo  do Fontany w Paryżu, dając mu pozwolenie, aby wybrać i opublikować wcześniej niepublikowane rękopisy syna Fryderyka. W liście, odnosi się do Fontana jako "sędzia właściwy" muzyki syna.
1855 30 marca;
Camila Dalcour Fontana umiera na zapalenie płuc w czasie ciąży. Została pochowana w Cimetière Pere-Lachaise w Paryżu. Fontanna ma dzieci z pierwszego małżeństwa.
1855 7 września,
Julian Fontana jest naturalizowany jako obywatel Stanów Zjednoczonych przez Sąd Najwyższy /New York County/ .
1855
Julian Fontana publikuje Posthumes Oeuvres pour piano de Fred. Chopina op. 66-73 w Niemczech, Belgii i Francji. Wyjaśnia,  że został wybrany tylko autoryzowany wydawca dzieł Chopina - wcześniej niepublikowanych, i nieautoryzowane publikacje jego muzyki będą ścigane.
1855 22 września;
Fontana odbywa, kilka rejsów do Hawany na statku Arago, w nieudanej próbie roszczenia wobec pozostawionego znacznego majątku żony.
1855 Wrzesień;
Fontana z synem wraca do Paryża.
1856 20 stycznia,
La Revue Musicale de Paris - Koncert "Posthumes Oeuvres" Chopina - w wykonaniu Fontany w sali Pleyel. Na tym koncercie Fontana wykonuje 4 mazurki, walce i 2 Fantasie Impromptu. 
Drugi koncert odbywa się również w tym roku. 
1857
Trzeci koncert - Polskie piosenki - Smutna rzeka, Przypadek, wyjazd, i Zakochana opublikowane przez R. Friedlein, Warszawa
1857 czerwiec - lipiec 1858
Fontanna na Kubie.
1858 12 sierpnia;
Fontana z synem przybywa do Nowego Jorku na pokładzie US Mail Steam Ship / z Hawany przez Filadelfię.
1858 Data nieznana 
Fontana z synem wraca do Paryża.
1858-1860
Sporadyczne wyjazdy do Polski.
1859 
Julian Fontana publikuje Szesnaście Chopin Pieśni Polski. op.74 w Warszawie. 
Drugie wydanie opublikowano w Niemczech, obejmuje ono 17 piosenek.
1860
Fontanna wysyła listy z Paryża, do amerykańskiego kompozytora Louis Moreau Gottschalka i Kubańskiego kompozytora Nicolasa Ruiza Espadero.
1860
Dwie kompozycje amerykańskiego kompozytora Louisa Moreau Gottschalka dedykowane  Fontanie. Są to La Gitanella, Caprice caractéristique pour le piano, op. 35 i Stracone złudzenia, Caprice pour le piano, Fantome de bonheur, op. 36
1860
Fontanna tłumaczy Don Quijote de la Mancha z hiszpańskiego na polski i pisze artykuły na temat Chopina do krakowskiego czasopisma Czar (Czas) i do Dzienika Poznańskiego (Pozan Daily)
1862
Douze Reveries au Piano en deux op. 8, opublikowane w Niemczech.
1869
Fontanna publikuje książki o polskiej astronomii ludowej ;" Astronomja Ludowa"  - nakładem księgarni JK Zupańskiego w Poznaniu, oraz przewodnik po ortografii polskiej "Kilka uwag nad pisowną polska" (Paryż, Księgarnia Luxemburgska).
1869 23 grudnia,
Julian Fontana umiera w Paryżu, po wielu latach choroby i głuchoty. Jego szczątki znajdują się w grobie w Cimetière Montmartre w Paryżu, na którym spoczywa wiely innych polskich emigrantów. Przed śmiercią Fontana zorganizował wyjazd syna Juliana - zamieszkał u rodziny żony ( -Tennant ) w Anglii.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

UTWORY NA FORTEPIAN I ORGANY (PDF) DO POBRANIA :